Den Haag is geen stad — tenminste, officieel niet tot 1806. Toch bouwde Graaf Willem II hier in 1248 zijn Ridderzaal, werd het in 1581 de zetel van de Staten-Generaal en groeide de 14e-eeuwse grachtengordel uit tot een unieke open structuur zonder vestingmuren. Stichting De Ooievaart vaart 90 minuten door dat verhaal, vanaf de Bierkade dwars door de hofstad.
Geen andere stad in Nederland combineert een achtste-eeuwse regeringszetel, een koninklijk werkpaleis en twee internationale tribunalen op fietsafstand van elkaar. Stichting De Ooievaart — vrijwilligers die sinds de jaren ’90 het verhaal van Den Haag vanaf het water vertellen — vaart 90 minuten door de 14e-eeuwse grachtengordel: langs het Spui, de Bierkade, de Hofvijver en het Mauritshuis. In de zomer ook met de overdekte trekschuit uit 1905 naar Delft.
De vaste rondvaartoperator van Den Haag — vrijwilligers-gidsen die de hofstad vanaf het water laten zien.
Gegevens: ooievaart.nl, gecontroleerd mei .
Anderhalf uur door een grachtengordel die nooit een verdedigingsfunctie had — omdat Den Haag eeuwenlang formeel een dorp was.
Den Haag heeft een opmerkelijke geschiedenis: tot 1806 had het formeel geen stadsrechten. Toch bouwde Graaf Willem II hier in 1248 zijn Ridderzaal en het Binnenhof — vandaag de oudste nog in gebruik zijnde regeringszetel ter wereld. Vanaf 1581 was Den Haag de zetel van de Staten-Generaal van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Een dorp dat regeerde over een wereldrijk — en geen stadsmuren mocht bouwen omdat dat een privilege was van echte steden.
De 14e-eeuwse grachten werden daarom niet aangelegd voor verdediging, maar voor afwatering, transport van bier en goederen uit Delft, en als statussymbool van de hofstad. Het resultaat is een uniek open grachtenpatroon: breed, recht, zonder de typische vestingstructuur die u in Amsterdam of Leiden ziet. In 1899 werd Den Haag het toneel van de 1e Haagse Vredesconferentie (op initiatief van Tsaar Nicolaas II); in 1913 opende het Vredespaleis — gefinancierd door de Amerikaanse staalmagnaat Andrew Carnegie. Daarmee werd Den Haag de wereldhoofdstad van Vrede & Recht.
Het Binnenhof, gebouwd door Graaf Willem II in 1248, is de oudste nog dagelijks gebruikte regeringszetel ter wereld. De Ridderzaal — sinds 1904 het decor van Prinsjesdag — staat aan de Hofvijver. Vanuit de rondvaartboot is het complex prominent zichtbaar (afhankelijk van werkzaamheden in de Hofvijver). De gids legt uit hoe het Binnenhof tegelijk gravenhof, parlement en politiek symbool werd.
De Hofvijver is een middeleeuwse vijver direct naast het Binnenhof, in de 13e eeuw aangelegd ter verfraaiing van het gravenhof. Het kleine eilandje in de vijver heet ‘De Hofvijver’ en is een van de meest gefotografeerde plekken van Den Haag. Het spiegelbeeld van het Binnenhof op stille dagen is een vast beeld in alle Nederlandse boeken over politieke geschiedenis.
Het Mauritshuis werd in 1641 gebouwd als woonpaleis voor Johan Maurits van Nassau-Siegen, gouverneur van Nederlands Brazilië. Sinds 1822 is het een museum — nu wereldberoemd om Het Meisje met de Parel van Vermeer en De Anatomische Les van Rembrandt. Vanaf de Hofvijver-kant is het classicistische gebouw vanaf het water zichtbaar.
Paleis Noordeinde dient sinds 1815 als werkpaleis van het Nederlandse koningshuis. Hier ontvangt de koning ambassadeurs en staatshoofden. Het oorspronkelijke gebouw uit de 16e eeuw werd herhaaldelijk uitgebreid. Hoewel het paleis niet direct aan een vaarroute ligt, ligt het op vijf minuten lopen vanaf de gracht en wordt het vaak in het verhaal van de rondvaart opgenomen.
Het Lange Voorhout is de oudste laan van Den Haag, sinds 1536 met linden beplant. Hier woonden diplomaten en patriciërs; aan deze laan staan het Escher in Het Paleis (voormalig Paleis Lange Voorhout) en talloze 18e-eeuwse stadspaleizen. Vanuit het water ziet u de zijkant van deze diplomatenbuurt — een blik die voor de meeste bezoekers verborgen blijft.
De Bierkade — waar de rondvaart begint — was eeuwenlang de plek waar de bierschuiten uit Delft aanlegden. Delft was vermaard om zijn bierbrouwerijen en leverde dagelijks aan de hofstad. De trekschuitroute van Ooievaart volgt nog steeds dezelfde route. De naam Bierkade is een directe herinnering aan deze 17e-eeuwse logistieke verbinding.
De steiger ligt aan Bierkade 19 in de historische binnenstad. De route voert door de 14e-eeuwse grachten richting Hofvijver, Binnenhof en Mauritshuis. Paleis Noordeinde en het Lange Voorhout liggen op loopafstand.
| Categorie | Prijs | Opmerking |
|---|---|---|
| Volwassene | € 14,50 | — |
| Kind | € 10,00 | — |
| Groepen & themavaarten | Op aanvraag | Via [email protected] |
| Trekschuit Delft v.v. | Aparte tarieven | Boek via ooievaart.nl/tickets |
Tarieven: ooievaart.nl/tickets, seizoen 2026, gecontroleerd mei .
De Bierkade ligt op 5 minuten lopen van station Den Haag HS (Hollands Spoor). Vanaf Den Haag Centraal is het ±15 minuten lopen of een korte tramrit (tram 2 of 6). Combineer eventueel met de Mauritshuis of het Binnenhof — allebei te zien tijdens of vlak na de vaart.
Het Mauritshuis ligt aan de Hofvijver en is direct na de rondvaart bereikbaar. Reserveer vooraf via mauritshuis.nl — Het Meisje met de Parel trekt veel bezoekers. Een combinatie van rondvaart (verhaal van Den Haag vanaf het water) en Mauritshuis (gouden eeuw schilderkunst van binnenuit) geeft een complete halve dag.
De steiger aan Bierkade 19 ligt naast het Bezoekerscafé De Haagse Hop. Hier kunt u vóór of na de vaart een Haags biertje drinken — passend bij de geschiedenis van de Bierkade, waar eeuwenlang bier uit Delft werd aangeleverd.
Ooievaart vraagt om 15 minuten vóór vertrek aan te komen voor het inchecken en instappen. Reserveer altijd vooraf in juli en augustus — de boten zitten op zonnige dagen vaak vol. Wijzigingen tot 24u vóór vertrek kosteloos via ooievaart.nl.
De Ooievaart werkt met vrijwilligers-gidsen — vaak gepensioneerde Hagenaars die de stad als hun broekzak kennen. Geen ingestudeerd script, maar persoonlijke verhalen over hofstad, koningshuis, regering en internationale tribunalen. Vraag gerust door tijdens de vaart.
In de zomer kunt u de trekschuit Den Haag → Delft nemen (vertrek 11:00), Delft verkennen, en terugvaren met de trekschuit (vertrek 13:00 Delft). Een complete dag historische gracht-mobiliteit — net zoals diplomaten en handelaren het in de 17e eeuw deden.
Ontdek andere rondvaarten en plan uw volgende wateruitje in Nederland.